NAFTALANIN 2 SAYLI MƏKTƏBİNDƏ NƏ BAŞ VERİR? – DİREKTOR ƏTRAFINDA CİDDİ İTTİHAMALAR, KADR ÖZBAŞINALIĞI VƏ MALİYYƏ ŞÜBHƏLƏRİ!
Beynəlxalq İnformasiya Agentliyinin redaksiyasına Naftalan şəhər Səməd Vurğun adına 2 saylı tam orta məktəbin fəaliyyəti, idarəetmə prinsipləri və direktor Adilə Bağırovanın rəhbərliyi ilə bağlı çoxsaylı ciddi şikayətlər daxil olub. Şikayət müəllifi məktəbdə uzun illərdir davam etdiyini iddia etdiyi qanun pozuntularından, müəllimlər arasında ayrı-seçkilikdən, kadr təyinatlarında qohumbazlıqdan, dərs bölgüsündə qeyri-obyektivlikdən və dövlət vəsaitlərinin istifadəsi ilə bağlı şübhələrdən bəhs edir.
Təhsil müəssisəsi dövlətin gələcəyini formalaşdıran ən mühüm qurumlardan biridir. Məktəb direktorunun əsas vəzifəsi şəxsi maraqlarını deyil, şagirdlərin təhsil hüquqlarını, müəllimlərin əmək hüquqlarını və dövlətin təhsil siyasətini qorumaqdır. Lakin redaksiyamıza ünvanlanan şikayətdə Naftalan şəhər Səməd Vurğun adına 2 saylı tam orta məktəbdə bu prinsiplərin ciddi şəkildə pozulduğu iddia edilir.
Şikayətdə məktəbin direktoru Adilə Nəriman qızı Bağırovanın vəzifəyə təyin olunması ilə bağlı da suallar səsləndirilir. Müəllif iddia edir ki, direktorun təyinatında pedaqoji kollektivin rəyi nəzərə alınmayıb, prosesdə isə o dövrdə vəzifədə olmuş şəxslərin və şəxsi maraqların təsiri rol oynayıb. Təyinat zamanı müəyyən maliyyə münasibətlərinin mövcud olduğu barədə də iddialar irəli sürülür. Bu iddiaların həqiqətə uyğun olub-olmadığını müəyyən etmək üçün müvafiq qurumların araşdırma aparması vacibdir.
Şikayətçinin diqqətə çatdırdığı ən ciddi məsələlərdən biri məktəbdə kadr siyasətidir. Onun sözlərinə görə, 2013-cü ildə məktəbdə psixoloq diplomuna malik iki xanım olduğu halda psixoloq vakansiyası gizlədilib, daha sonra kitabxanaçılıq təhsili olan Lalə Əliyevanın bu vəzifəyə gətirilməsi üçün şərait yaradılıb. Şikayət müəllifi bu təyinatın peşə uyğunluğu və qanunauyğunluğu baxımından araşdırılmasını tələb edir.
Məktəbdə qohumluq və şəxsi münasibətlər əsasında formalaşmış kadr şəbəkəsinin mövcudluğu da şikayətdə xüsusi vurğulanır. Direktorun yaxın qohumlarının və tanışlarının müxtəlif vəzifələrdə çalışdığı, bəzi təyinatların peşəkarlıq meyarlarından daha çox şəxsi münasibətlərə əsaslandığı iddia olunur. Məktəbdə katibə, bağban və digər vəzifələr üzrə çalışan şəxslərin təyinatlarının da yoxlanılması istənilir.
Ən ciddi suallardan biri isə müəllimlərin ixtisas uyğunluğu ilə bağlıdır.
Şikayət müəllifi bildirir ki, məktəbin rus bölməsində rus dilini lazımi səviyyədə bilməyən müəllimlərə dərs saatları verilib. Bəzi müəllimlərin öz ixtisasları üzrə deyil, başqa fənlər üzrə dərs dedikləri iddia olunur. Bu isə xüsusilə rus bölməsində təhsil alan şagirdlərin tədris keyfiyyəti ilə bağlı ciddi narahatlıq yaradır.
Şikayətdə adı çəkilən müəllimlər arasında biologiya müəllimi Samirə Mahmudovanın coğrafiya fənnini tədris etməsi, tarix müəllimi Təranə Vəliyevanın rus bölməsində coğrafiya dərslərinə cəlb olunması, psixoloq ixtisaslı Aygün İsmayılovaya tarix dərslərinin verilməsi, eləcə də digər müəllimlərin ixtisaslarına uyğun olmayan fənlər üzrə fəaliyyət göstərməsi barədə iddialar yer alır.
Müəllifin bildirdiyinə görə, sertifikatlaşdırma imtahanlarında uğursuz nəticə göstərmiş bəzi müəllimlərə sonradan müxtəlif dərs saatları və əlavə vəzifələr verilməsi də suallar doğurur. Aygün Əliyevanın biologiya, kimya, həyat bilgisi, şahmat, sinif rəhbərliyi və həmkarlar təşkilatı üzrə vəzifə və fəaliyyətlərə cəlb edilməsi barədə məlumatların araşdırılması tələb olunur.
Burada əsas məsələ konkret şəxslərin adlarının çəkilməsi deyil. Əsas məsələ dövlət məktəbində hər bir müəllimin hansı ixtisas üzrə, hansı hüquqi əsasla və hansı tədris yükü ilə işlədiyinin müəyyən edilməsidir. Əgər ixtisas uyğunluğu pozulubsa, bunun məsuliyyəti kimlərin üzərinə düşür?
Sertifikatlaşdırma nəticələri və dərs bölgüsündə mümkün ayrı-seçkilik
Şikayətdə sertifikatlaşdırma imtahanlarında iştirak etmiş müəllimlərin nəticələri və sonrakı dərs bölgüsü ilə bağlı da ciddi narazılıqlar ifadə edilir. Müəllifin iddiasına görə, sertifikatlaşdırmadan keçməyən bəzi müəllimlərin dərs yükü və məktəbdəki mövqeyi qorunub, digər müəllimlərin isə dərs saatları müxtəlif bəhanələrlə azaldılıb.
Xüsusilə Təranə Vəliyevanın və digər müəllimlərin dərs bölgüsündə qarşılaşdıqları problemlər, rus bölməsində tarix və coğrafiya fənləri üzrə yaranmış vakansiyaların vaxtında təqdim edilməməsi, dərs saatlarının başqa müəllimlərə verilməsi məsələləri araşdırılmalıdır.
Şikayət müəllifi bildirir ki, dərs cədvəlləri və sinif jurnallarının vaxtında hazırlanması, pedaqoji sənədləşmənin aparılması sahəsində də ciddi nöqsanlar mövcuddur. Onun sözlərinə görə, tədris ilinin noyabr ayına çatmasına baxmayaraq, bəzi dərs cədvəlləri və sənədlər vaxtında təqdim edilməyib. Bu məlumatlar məktəbin tədris prosesinin təşkilinə məsul olan şəxslərin fəaliyyətinə dair əsaslı suallar yaradır.
Məktəbdə müəllimlərin dərs yükünün bölüşdürülməsində şəxsi münasibətlərin və şikayət edən şəxslərə qarşı qərəzli yanaşmanın rol oynadığı da iddia olunur. Şikayətçi özünün və digər müəllimlərin dərs saatlarının azaldıldığını, narazılığını bildirən pedaqoqların təzyiqlə üzləşdiyini qeyd edir.
Dövlət vəsaitləri, həmkarlar təşkilatının pulları və təmir xərcləri – maliyyə hesabatları niyə yoxlanılmır?
Redaksiyaya daxil olan müraciətdə məktəbin təmir işləri, printerlərin təmiri, çap materialları və digər təsərrüfat ehtiyacları üçün müəllimlərdən pul toplanması barədə də iddialar səsləndirilir.
Şikayət müəllifi bildirir ki, məktəbin bəzi təmir işləri və texniki xidmət xərcləri müəllimlərin hesabına həyata keçirilib. Həmçinin həmkarlar təşkilatının vəsaitlərinin bölüşdürülməsi ilə bağlı da narazılıqlar mövcuddur.
Xüsusilə müəllimlərdən mütəmadi pul toplanması, həmin vəsaitlərin hansı məqsədlə xərclənməsi və maliyyə sənədlərinin mövcudluğu araşdırılmalıdır.
Əgər məktəbin saxlanılması, təmiri və texniki təminatı üçün nəzərdə tutulmuş dövlət vəsaitləri mövcuddursa, bu xərclərin hansı səbəbdən pedaqoji kollektivin üzərinə qoyulduğu aydınlaşdırılmalıdır.
Şikayətdə həmçinin xüsusi təhsil ehtiyacları olan şagirdlər üçün nəzərdə tutulan vəsaitlərin təyinatı üzrə istifadə edilməməsi ehtimalı barədə iddialar yer alır. Bu məsələyə münasibətdə müvafiq maliyyə sənədləri, şagird kontingenti və büdcə ayırmaları əsasında müstəqil araşdırma aparılmalıdır.
Məktəbdə qorxu mühiti yaradıldığı iddiası
Şikayətçinin ən çox narahatlıq doğuran fikirlərindən biri məktəbdə müəllimlər arasında qorxu mühitinin formalaşdırılmasıdır. Onun sözlərinə görə, rəhbərliyin fəaliyyətindən narazı olan müəllimlər dərs saatlarının azaldılması, müxtəlif təzyiqlər və digər problemlərlə üzləşəcəklərindən ehtiyat edirlər.
Valideynlərin də məktəbdə baş verən proseslərə münasibətdə ehtiyatlı davranmağa məcbur olduqları iddia edilir. Şikayət müəllifi bəzi valideynlərin övladlarına məktəb rəhbərliyi ilə münaqişəyə girməmək barədə xəbərdarlıq etdiklərini bildirir.
Müraciətdə ayrı-ayrı müəllimlərin yoxlamalar zamanı araşdırmanın normal aparılmasına mane olduğu, emosional qarşıdurmalar yaradıldığı və narazı pedaqoqların bir-biri ilə üz-üzə qoyulduğu da qeyd edilir. Bu iddialar təsdiqini taparsa, məktəbdə sağlam pedaqoji mühitin pozulması və əmək münasibətlərinin düzgün qurulmaması məsələsi gündəmə gələcək.
Şagird sayı azalır, təhsilin keyfiyyəti isə sual altındadır
Şikayət müəllifinin təqdim etdiyi məlumata görə, vaxtilə 870 şagirdi olan məktəbdə hazırda şagird sayı 601 nəfərə düşüb. Bu azalmanın səbəbləri, şagirdlərin digər məktəblərə keçməsi, tədrisin keyfiyyəti və məktəbin ümumi göstəriciləri araşdırılmalıdır.
Xüsusilə yuxarı sinif şagirdlərinin dərslərdə iştirak səviyyəsi, davamiyyət jurnalları və faktiki tədris prosesi yoxlanılmalıdır.
Məktəbin sanitar-gigiyenik vəziyyəti ilə bağlı da keçmişdə ciddi problemlərin olduğu, ikinci mərtəbənin kanalizasiya xəttindəki nasazlıq səbəbindən şagirdlərin çətinliklərlə üzləşdiyi bildirilir. Şikayət müəllifi bu problemin yalnız valideynlərin və şagirdlərin müraciətlərindən sonra aradan qaldırıldığını qeyd edir.
Məktəbin laboratoriyalarının fəaliyyəti, laboratoriya işçilərinin faktiki iş rejimi, dərs vəsaitləri və tədris resursları ilə təminat məsələləri də yoxlanılmalıdır.
Təhsil idarəetməsində məsuliyyət kimlərin üzərinə düşür?
Şikayət müəllifi bildirir ki, məktəbdə baş verdiyi iddia edilən nöqsanlarla bağlı dəfələrlə müvafiq təhsil qurumlarına, regional idarəetmə strukturlarına, prokurorluq orqanlarına və digər instansiyalara müraciət edilsə də, onun gözlədiyi nəticə əldə olunmayıb.
Müraciətdə yoxlamaların əvvəlcədən məktəb rəhbərliyinə bildirilməsi, bunun nəticəsində sənədlərin və digər məsələlərin yoxlamaya uyğunlaşdırılması ehtimalı da irəli sürülür. Bu iddianın özü də ayrıca araşdırılmalıdır. Çünki yoxlamaların məqsədi kimisə qorumaq deyil, qanun pozuntusu varsa, onu aşkar etmək və aradan qaldırmaqdır.
Şikayət müəllifi son beş ilin direktor fəaliyyətinin, maliyyə sənədlərinin, müəllimlərin işə qəbulu və dərs bölgüsünün, sertifikatlaşdırma nəticələrinin, şagirdlərin davamiyyətinin, həmçinin həmkarlar təşkilatının vəsaitlərinin ətraflı yoxlanılmasını tələb edir.
NAZİRLİK VƏ HÜQUQ-MÜHAFİZƏ ORQANLARINA SUALLARIMIZ VAR!
Beynəlxalq İnformasiya Agentliyi olaraq aidiyyəti qurumların diqqətinə aşağıdakı sualları çatdırırıq:
- Adilə Bağırovanın direktor vəzifəsinə təyin olunması hansı hüquqi əsaslarla həyata keçirilib?
- Məktəbdə psixoloq və digər vakant vəzifələr üzrə təyinatların qanunauyğunluğu yoxlanılıbmı?
- Müəllimlərin ixtisaslarına uyğun olmayan fənləri tədris etməsi ilə bağlı iddialar araşdırılıbmı?
- Sertifikatlaşdırma imtahanlarında uğursuz nəticə göstərmiş müəllimlərin sonrakı əmək fəaliyyətinin və dərs bölgüsünün hüquqi əsasları yoxlanılıbmı?
- Müəllimlərdən məktəbin təmiri, printerlərin təmiri və digər ehtiyaclar üçün pul toplanması qanunidirmi?
- Həmkarlar təşkilatının vəsaitlərinin xərclənməsi ilə bağlı maliyyə hesabatları yoxlanılıbmı?
- Məktəbdə şagird sayının 870 nəfərdən 601 nəfərə düşməsinin səbəbləri araşdırılıbmı?
- Məktəbin tədris sənədlərinin, sinif jurnallarının və dərs cədvəllərinin aparılmasına nəzarət necə həyata keçirilir?
- Müəllimlərin əmək hüquqlarının pozulması və şikayətçilərə təzyiq göstərilməsi barədə müraciətlərə hansı tədbirlər görülüb?
- Məktəbdə son beş ilin maliyyə-təsərrüfat fəaliyyəti üzrə müstəqil və hərtərəfli yoxlama nə zaman aparılacaq?
Təhsil müəssisəsi heç bir şəxsin şəxsi mülkü, qohumlarının iş yeri və ya şəxsi maraqlarının təmin edildiyi məkan ola bilməz. Dövlət məktəbində vəzifələr qohumluq, dostluq və şəxsi münasibətlərə görə deyil, qanun, peşəkarlıq və səriştə əsasında bölüşdürülməlidir.
Əgər şikayətdə göstərilən faktların heç olmasa bir qismi təsdiqini taparsa, bu, sadəcə bir məktəbin daxili idarəetmə problemi deyil, dövlət təhsil sisteminə, müəllim nüfuzuna və şagirdlərin gələcəyinə zərər vuran ciddi məsələdir.
Heç kim direktor kreslosunu şəxsi toxunulmazlıq təminatı hesab etməməlidir. Dövlət məktəbində çalışan hər bir rəhbər öz fəaliyyətinə görə qanun qarşısında hesabat verməlidir. Vəzifə məsuliyyətdir, imtiyaz deyil!
Beynəlxalq İnformasiya Agentliyi məsələnin aidiyyəti qurumlar tərəfindən obyektiv, qərəzsiz və hərtərəfli araşdırılmasını, yoxlamaların yalnız sənədlər üzərində deyil, faktiki vəziyyət əsasında aparılmasını tələb edir.
Qeyd edək ki, materialda səsləndirilən məlumatlar redaksiyaya daxil olmuş şikayət əsasında hazırlanıb və hazırda müstəqil şəkildə təsdiqlənmiş faktlar kimi təqdim edilmir. Adilə Bağırovanın, məktəb rəhbərliyinin, Naftalan-Daşkəsən Regional Təhsil İdarəsinin və Elm və Təhsil Nazirliyinin məsələyə dair mövqeyini dərc etməyə hazırıq. Qarşı tərəfin cavabı, təqdim edəcəyi sənədlər və araşdırmaların nəticələri də oxucuların diqqətinə çatdırılacaq.
Bu məsələ ilə bağlı araşdırmalarımız davam edəcək!
