Məmmədov qardaşlarının qazandığı hörmətə ləkə salmaq görəsən kimə xeyir gətirəcək?! — Bir yazıya münasibət
Son zamanlar bəzi media mənsublarının daha çox tənqidi və sensasiya xarakterli mövzularla gündəmdə qalmağa çalışması müşahidə olunur.
Sosial şəbəkələrdə yayılan “Məmmədov qardaşlarının “İmperial Şəbəkəsi: Gəncədə toxunulmazlıq statusu?” başlıqlı yazı oxucuda ciddi araşdırma, faktlara söykənən ifşa təəssüratı yaratsa da, mətni oxuduqca məlum olur ki, başlıqla məzmun arasında ciddi uyğunsuzluq var.
Mənim fikrimcə, yazıda şikayətçinin konkret olaraq göstərilməməsi müəllifin yanaşmasını açıq şəkildə ortaya qoyur.
Məmmədov qardaşları haqqında paylaşımlar bütövlükdə qeyri-obyektiv təsir bağışlayır və açıq şəkildə qərəzli mövqenin mövcudluğunu göstərir. Mən yazıya verilmiş başlıqda araşdırma jurnalistikasına xas peşəkar yanaşma gözlədiyim halda, mətndə fərqli, subyektiv istiqamətə yönəlmiş fikirlərlə qarşılaşdım. Elə bu səbəbdən də bir yazar olaraq münasibət bildirməyi özümə borc bildim.
Ortaya ciddi suallar çıxır:
Hər hansı bir jurnalistin bu mövzuya toxunmağa, bu günə qədər Məmmədov qardaşlarının qazandığı hörməti kölgədə qoymağa haqqı varmı?
Nə üçün bəzi media nümayəndələri vəzifə sahiblərinin ailə daxili əmlaklarını araşdırmaqla məşğul olur? Bunun cəmiyyətə real faydası nədir?
Biz bu cür yazılara can atmaqdansa, “hər bir azərbaycanlının uğuru hər birimizin uğurudur!” — deyərək uğurlara sevinməyi, xeyir-dua verməyi seçsək, daha sağlam mövqe sərgiləmiş olmazdıqmı? Axı niyə vəzifə sahiblərinin əmlakları araşdırılır, amma onların Vətən və xalq üçün gördüyü işlər, dövlətə xidmətləri, insani keyfiyyətləri qələmə alınmır? Axı nə üçün bu yazıda adları çəkilən Şahin, Rövşən və Elşən qardaşlarının insani keyfiyyətləri, dövlətə və dövlətçiliyə xidmətləri göstərilməsi əvəzinə onların şəxsi mülkləri araşdırılır?
Bir məmurun illərlə qazandığı hörməti kölgədə qoymaqdansa, onun uğuruna sevinmək daha məntiqli və daha vicdanlı yanaşma deyilmi?
Xalq arasında deyildiyi kimi, “ağacı qurd içindən yeyər.” Təəssüf ki, bu gün bəzi yazarlar öz zəhməti, fəaliyyəti və xeyirxah əməlləri ilə cəmiyyətin hörmətini qazanmış rəhbər şəxsləri işıqlandırmaq əvəzinə, nədənsə onların adını ləkələməyə, illərlə formalaşmış nüfuzuna xələl gətirməyə daha çox meyl göstərirlər.
Əziz həmkarlarım, düşünürəm ki, içimizdəki qəzəb və neqativ hissləri həqiqətən buna layiq olanlara yönəltmək daha ədalətli və daha doğru olardı. Xalqına, dövlətinə ləyaqətlə xidmət edən məmur şəxslərin nüfuzuna ləkə gətirmək nə jurnalistikanın missiyasına uyğundur, nə də cəmiyyətə fayda verir. Belə yazılar sadəcə könül bulandırır.
Unutmayaq ki, xalqın gözü tərəzidir. Zaman hər şeyi özü qiymətləndirir. Biz kimlərinsə mülklərini araşdırmaq əvəzinə, olmayanlara da Allahın nəsib etməsi üçün dua etsək, bu həm insanlıq baxımından, həm də mənəvi baxımdan daha dəyərli olardı.
Çünki xeyir-dua nifrətdən, ədalət isə qərəzdən üstündür.
Məhz bu nöqtədə isə başqa bir sual ortaya çıxır: Məmmədov qardaşlarının fəaliyyəti haqqında yazan bir jurnalist niyə onların yalnız biznes tərəfinə diqqət yetirməlidir? Nə üçün onların cəmiyyətə, insanlara, ehtiyacı olan ailələrə göstərdikləri diqqət də araşdırılmasın?
Əgər məqsəd həqiqətən araşdırmaqdırsa, onda araşdırma hərtərəfli olmalıdır.
Məmmədov qardaşlarının adı Gəncədə sahibkarlıq fəaliyyəti ilə yanaşı, xeyriyyəçilik və sosial yardımlarla da əlaqələndirilir. Açıq mənbələrdə Rövşən Məmmədovun rəhbərlik etdiyi “İmperial” Şadlıq Sarayının müxtəlif sosial yardım təşəbbüslərində iştirakı və ehtiyacı olan insanlara dəstək göstərməsi barədə məlumatlar yayılıb.
Məmmədov qardaşlarının xeyirxahlıq fəaliyyəti ilə bağlı yayılan məlumatlarda onların imkansız ailələrə, şəhid və qazi ailələrinə yardım göstərdikləri, müxtəlif sosial dəstək və humanitar təşəbbüslərdə iştirak etdikləri bildirilir.
Təbii ki, jurnalist belə məlumatları da digər məlumatlar kimi yoxlamalı, konkret tədbirin nə zaman, harada və hansı formada həyata keçirildiyini dəqiqləşdirməlidir. Lakin yaxşılıq haqqında məlumatı görməzlikdən gəlmək də obyektiv jurnalistika deyil.
Çünki cəmiyyətə yalnız neqativ informasiya lazım deyil.
Cəmiyyətin yaxşı nümunələrə də ehtiyacı var.
Bir sahibkarın ehtiyacı olan ailəyə yardım etməsi, şəhid ailəsinin yanında olması, qaziyə dəstək göstərməsi, sosial layihəyə töhfə verməsi təqdirəlayiq əməldirsə, niyə bundan yazılmasın?
Nə üçün bir insanın adı yalnız mübahisəli məsələ ilə bağlı hallananda xəbər dəyəri daşımalıdır?
Niyə həmin insanın etdiyi yaxşılıq ictimaiyyətə nümunə kimi təqdim edilməsin?
Şahin Məmmədovun diaspor fəaliyyəti də bu mənzərənin mühüm hissəsidir
Məmmədov qardaşlarından Şahin Məmmədovun fəaliyyəti barədə danışarkən onun diaspor sahəsindəki fəaliyyətini də diqqətdən kənarda saxlamaq olmaz.
Azərbaycanın xaricdə yaşayan soydaşlarının təşkilatlanması, milli maraqların qorunması və Azərbaycan həqiqətlərinin təbliği istiqamətində diaspor təşkilatlarının fəaliyyəti dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biridir.
Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin materiallarında Şahin Məmmədov Şimali Osetiya-Alaniya Respublikası Azərbaycanlıları Konqresinin fəxri prezidenti kimi təqdim olunub. Komitənin əvvəlki materiallarında da onun Vladiqafqazda keçirilən tədbirlərdə Azərbaycan diasporunun nümayəndəsi kimi iştirakı qeyd edilir.
Sizin təqdim etdiyiniz məlumatda isə Şahin Məmmədovun Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Fuad Muradovla görüşü, diaspor fəaliyyətinə verilən dövlət qiyməti və “Heydər Əliyevin 100 illiyi (1923–2023)” yubiley medalı ilə təltif olunması xüsusi vurğulanır.
Əgər söhbət məhz həmin Şahin Məmmədovdan gedirsə və təqdim etdiyiniz məlumat müvafiq rəsmi sənədlə təsdiqlənirsə, bu fakt onun ictimai fəaliyyətinin mühüm göstəricisi kimi ayrıca işıqlandırılmağa layiqdir.
Burada diqqət çəkən məqam odur ki, belə bir fəaliyyət insanın yalnız biznes fəaliyyəti ilə deyil, Azərbaycan diasporunun təşkilatlanması və ölkəmizin xaricdə təbliği ilə bağlı gördüyü işlərlə də tanınmasına səbəb ola bilər.
Şahin Məmmədovun görüş zamanı Azərbaycan dövlətinin diaspor siyasətinə, Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi siyasətə dəstək ifadə etməsi və bundan sonra da Azərbaycanın milli maraqlarının müdafiəsi və təbliği istiqamətində fəaliyyətini davam etdirəcəyini bildirməsi də təqdim etdiyiniz materialın mühüm hissəsidir.
Belə məlumatlar varsa, jurnalist onları da araşdırmalı və ictimaiyyətə çatdırmalıdır.
Çünki araşdırma yalnız “nə qədər əmlakı var?” sualından ibarət deyil.
Araşdırma həm də “bu insan cəmiyyət üçün nə edib?”, “xalqına hansı faydanı verib?”, “dövlət və dövlətçilik istiqamətində hansı fəaliyyəti olub?”, “insanlara hansı yardımları göstərib?” suallarına cavab axtarmaqdır.
Rövşən və Elşən Məmmədovların xeyriyyə fəaliyyəti niyə görünməməlidir?
Rövşən Məmmədovun adı ilə bağlı açıq mediada yayılan materiallarda onun xeyirxah fəaliyyəti, ehtiyacı olan ailələrə və müxtəlif sosial qruplara göstərdiyi yardımlar barədə məlumatlara rast gəlinir.
Elşən Məmmədovun adı da qardaşları ilə birlikdə xeyirxahlıq fəaliyyəti kontekstində çəkilirsə, həmin fəaliyyətin konkret faktlarla təsdiqlənən tərəfləri ayrıca araşdırılaraq təqdim edilə bilər.
Amma burada jurnalistin başqa bir məsuliyyəti də var: bir şəxsin vəzifəsi və ya biznesdəki hüquqi statusu barədə məlumat yoxdursa, “məlumat yoxdur” deməklə kifayətlənmək əvəzinə, bu məlumatı əldə etmək üçün hansı mənbələrə müraciət edildiyini göstərmək daha peşəkar yanaşma olardı.
Əgər araşdırma aparılırsa, araşdırmanın nəticəsi də oxucuya aydın görünməlidir.
Əks halda “araşdırma” sözü sadəcə başlıqda qalır.
Jurnalistika insanın həm səhvini, həm də yaxşılığını görməlidir
Heç bir insan tənqiddən kənarda deyil.
Heç bir sahibkar, məmur və ya ictimai şəxs haqqında sual verilməsi də qadağan deyil.
Əksinə, ictimai əhəmiyyət daşıyan məsələlər araşdırılmalıdır.
Amma araşdırma faktla aparılmalıdır.
Əgər sənəd varsa — göstərilməlidir.
Əgər məhkəmə qərarı varsa — onun rekvizitləri açıqlanmalıdır.
Əgər şikayət varsa — onun məzmunu və nəticəsi araşdırılmalıdır.
Əgər qarşı tərəfin mövqeyi varsa — ona da yer verilməlidir.
Əgər insanın xeyirxah fəaliyyəti varsa — o da yazılmalıdır.
Çünki jurnalistikanın məqsədi kiminsə adına kölgə salmaq deyil.
Jurnalistikanın məqsədi həqiqəti bütün tərəfləri ilə göstərməkdir.
Bir insanın yalnız var-dövlətini, obyektlərini və əmlakını gündəmə gətirib onun xeyirxah əməllərini, sosial fəaliyyətini, diaspor fəaliyyətini və insanlara göstərdiyi yardımları görməzlikdən gəlmək oxucuda birtərəfli təsəvvür yarada bilər.
Bu isə jurnalistikanın obyektivlik prinsipinə uyğun gəlməməlidir.
Məmmədov qardaşlarının qazandığı hörmətə ləkə salmaq görəsən kimə xeyir gətirəcək?!
Bu sualın cavabını zaman verəcək.
Amma mən bir yazar kimi hesab edirəm ki, cəmiyyətdə kiminsə qazandığı hörməti əsassız və təsdiqlənməmiş məlumatlarla kölgələmək heç kimə fayda gətirmir.
Əgər Məmmədov qardaşları haqqında hər hansı qanunsuzluq iddiası varsa, qoy araşdırılsın.
Əgər sənəd varsa, təqdim edilsin.
Əgər məhkəmə qərarı varsa, açıqlansın.
Əgər dövlət qurumunun qərarı varsa, ictimaiyyətə çatdırılsın.
Amma bununla yanaşı, həmin insanların illər ərzində gördüyü xeyirxah işlər, ehtiyacı olanlara göstərdikləri yardım, şəhid və qazi ailələrinə münasibətləri, sosial təşəbbüsləri və varsa, dövlət və diaspor sahəsində xidmətləri də diqqətdən kənarda qalmasın.
Çünki ədalətli yazı yalnız tənqid etdiyi tərəfi deyil, onun yaxşı tərəflərini də görməyi bacaran yazıdır.
Əsl jurnalist kiminsə vəkili də olmamalıdır, ittihamçısı da.
Əsl jurnalist faktın tərəfini saxlamalıdır.
Ağı ağ, qaraya qara deməlidir.
Amma ağın ağ olduğunu da, qaranın qara olduğunu da sənədlə, faktla, sübutla göstərməlidir.
Məmmədov qardaşlarının adı Gəncədə yalnız “İmperial” adı ilə bağlı obyektlərlə deyil, əgər faktlarla təsdiqlənirsə, xeyriyyəçilik, sosial dəstək, ehtiyacı olan ailələrə yardım və insanların yanında olmaq kimi insani keyfiyyətlərlə də çəkilməlidir.
Şahin Məmmədovun diaspor fəaliyyətinə dair dövlət qurumlarının materiallarında yer alan məlumatlar, Rövşən Məmmədovun xeyriyyəçilik fəaliyyəti barədə yayılan məlumatlar və Elşən Məmmədovun adı ilə bağlı xeyirxahlıq nümunələri də obyektiv şəkildə araşdırılmağa və işıqlandırılmağa layiqdir.
Çünki insanı yalnız sahib olduğu ilə deyil, insanlara verdiyi ilə də tanımaq lazımdır.
Gəncədə yaşayan və fəaliyyət göstərən hər bir sahibkarın uğuru, əgər bu uğur qanuni zəhmət və əməyin nəticəsidirsə, şəhərin iqtisadi və sosial həyatına töhfədir.
Hər bir azərbaycanlının uğuru da, əslində, hər birimizin uğurudur.
Bir-birimizin uğuruna sevinmək, yaxşılığını təbliğ etmək, ehtiyacı olanın yanında olmaq, insanlara xeyir-dua vermək cəmiyyətimizi daha da sağlamlaşdırar.
Ona görə də gəlin qələmimizi yalnız ittiham üçün deyil, yaxşılığı göstərmək üçün də işlədək.
Gəlin insanları yalnız sahib olduqları əmlakla deyil, gördükləri işlərlə qiymətləndirək.
Gəlin jurnalistikanı sensasiyanın deyil, həqiqətin tribunası edək.
Çünki xalqın gözü tərəzidir.
Zaman hər şeyi özü qiymətləndirir.
Çünki xeyir-dua nifrətdən, ədalət isə qərəzdən üstündür.
