Ümidin ünvanı – Nigar Mənsimova və “Ümid Yeri”
Bəzən bir insanın həyatında verdiyi qərar yalnız onun öz taleyini deyil, yüzlərlə, hətta minlərlə insanın həyatını dəyişir. Belə talelərdən biri də jurnalist, xeyriyyəçi və uzun illərdir uşaqların müdafiəsi istiqamətində fəaliyyət göstərən Nigar Mənsimovanın həyat yoludur. Onun adı Azərbaycanda “Ümid Yeri” Uşaq Sığınacağı ilə ayrılmaz şəkildə bağlıdır. 1997-ci ildən fəaliyyət göstərən bu xeyriyyə təşəbbüsü valideyn himayəsindən məhrum, sosial çətinliklərlə üzləşmiş uşaqlar üçün qayğı və təhlükəsizlik məkanına çevrilib.
Nigar Mənsimovanın həyat yolunun maraqlı cəhətlərindən biri onun bu missiyaya jurnalistika sahəsindən gəlməsidir. O, Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsini bitirib, müxtəlif mətbuat orqanlarında çalışıb, daha sonra Azərbaycan Dövlət Televiziyasında fəaliyyət göstərib. Televiziyada uşaq mövzularına xüsusi diqqət ayırıb, “Kim güclüdür”, “Mən anamın ilkiyəm”, “Pöhrələr” kimi uşaq verilişlərinin hazırlanmasında iştirak edib.
Lakin onun həyatında dönüş nöqtəsi 1996-cı ilin sonlarında baş verib. Jurnalist kimi çəkilişdən qayıdarkən Dənizkənarı Parkda gecələyən bir qrup uşağı görməsi Nigar Mənsimovaya ciddi təsir edib. Həmin uşaqlar küçələrdə dilənir, avtomobillərin şüşələrini silir, müxtəlif xırda işlərlə dolanmağa çalışırdılar. Onların hər birinin öz həyat hekayəsi vardı. Mənsimova uşaqlardan biri ilə – Kamil adlı oğlanla söhbət edib və ona kömək təklif edib. Kamil isə yalnız digər uşaqların da onunla birlikdə aparılacağı təqdirdə razılaşacağını bildirib. Bu hadisə Nigar Mənsimovanın qarşısında yeni bir məqsəd qoyub: küçədə yaşayan uşaqlar üçün sığınacaq yaratmaq.
Beləliklə, 1997-ci ildə “Ümid Yeri” Xeyriyyə Cəmiyyəti təsis edilib. İlk dövrlərdə sığınacaq üçün Bakıda kirayə ev götürülüb və həmin məkan uşaqlar üçün isti bir ocağa çevrilib. Sığınacağın ilk sakinləri arasında küçədən götürülərək qayğı ilə əhatə olunan uşaqlar olub. Nigar Mənsimova həmin ilk günlərdən etibarən bu işi sadəcə sosial layihə kimi deyil, həyatının əsas missiyalarından biri kimi qəbul edib.
“Ümid Yeri” adının özü də təsadüfi seçilməyib. Çünki uşağın ən çox ehtiyac duyduğu şeylərdən biri ümiddir. Təhlükəsiz ev, isti yemək, təhsil və geyim vacib olduğu qədər, uşağın özünü dəyərli və sevilən hiss etməsi də önəmlidir. Məhz buna görə Nigar Mənsimovanın fəaliyyəti yalnız maddi yardımla məhdudlaşmayıb. O, uşaqların mənəvi dünyasına, psixoloji vəziyyətinə və gələcək həyatına da diqqət yetirməyə çalışıb.
Mətbuata açıqlamalarından birində Nigar Mənsimova uşaqlara “kimsəsiz” və “yetim” deyilməsini qadağan etdiyini bildirib. Bu yanaşma onun uşaqlara münasibətinin əsas fəlsəfəsini göstərir: uşaq ilk növbədə özünü cəmiyyətin kənarında deyil, cəmiyyətin bir parçası kimi hiss etməlidir.
İllər ərzində “Ümid Yeri” müxtəlif xeyriyyə layihələrinin və ictimai təşəbbüslərin ünvanına çevrilib. Məsələn, Azərbaycan-Koreya Mədəniyyət Mübadiləsi Assosiasiyası və Koreya Respublikasının Azərbaycandakı səfirliyinin 2021-ci ildə keçirdiyi layihə çərçivəsində sığınacaqda yaşayan uşaqlar üçün yaradıcılıq və mədəni proqram təşkil olunub, uşaqlar geyim, yataq dəstləri və isti yorğanlarla təmin ediliblər. Həmin tədbirdə Nigar Mənsimova sığınacağın direktoru kimi iştirak edib.
“Ümid Yeri”nin fəaliyyəti dövlət qurumlarının da diqqət mərkəzində olub. 2019-cu il iyunun 13-də Bakının Binə qəsəbəsində sığınacağın yeni binasının açılışı keçirilib. Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti Mehriban Əliyeva açılış mərasimində iştirak edib və müəssisədə yaradılmış şəraitlə tanış olub. Nigar Mənsimova sığınacağın fəaliyyəti barədə məlumat verib. Yeni binanın inşasının Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü ilə həyata keçirildiyi bildirilib.
Bu hadisə “Ümid Yeri”nin fəaliyyətinin yalnız bir xeyriyyə təşəbbüsü kimi deyil, uşaqların sosial müdafiəsinə yönəlmiş mühüm bir fəaliyyət istiqaməti kimi formalaşdığını göstərən nümunələrdəndir. Sığınacaqda 18 yaşınadək uşaqların yerləşdirildiyi qeyd olunur.
Nigar Mənsimovanın fəaliyyəti bu gün də davam edir. 2022-ci ildə Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin keçirdiyi tədbirdə o, uşaq hüquqlarının müdafiəsi sahəsində fəaliyyət göstərən digər qeyri-hökumət təşkilatlarının nümayəndələri ilə birlikdə çıxış edib. 2024-cü ildə də uşaqlar və qadınların hüquqları sahəsində fəaliyyət göstərən təşkilatların iştirakı ilə keçirilən görüşdə “Ümid Yeri”nin rəhbəri kimi iştirak edib.
2026-cı ildə də sığınacağın fəaliyyəti davam edib. Həmin ilin iyununda keçirilən görüş zamanı Nigar Mənsimova və sığınacağın psixoloqu uşaqlara göstərilən sosial-psixoloji dəstək, görülən işlər və mövcud vəziyyət barədə məlumat veriblər. Görüşdə uşaqların hüquqlarının müdafiəsi, onların rifahının yüksəldilməsi və təhlükəsiz mühitdə böyüməsinin vacibliyi xüsusi vurğulanıb.
Nigar Mənsimovanın fəaliyyətinin ən mühüm tərəfi isə illər ərzində dəyişməyən bir düşüncəyə əsaslanmasıdır: hər bir uşağın qayğıya, diqqətə və sevgiyə haqqı var. Uşaq hansı ailədə doğulmasından, hansı sosial çətinliklərlə üzləşməsindən asılı olmayaraq, onun gələcəyə inamla baxmaq hüququ var.
Bu baxımdan “Ümid Yeri” sadəcə bir bina və ya sığınacaq deyil. Bura bir çox uşağın həyatında yeni başlanğıc nöqtəsi olub. Burada uşaqların yalnız gündəlik ehtiyaclarının qarşılanması deyil, onların cəmiyyətə inteqrasiyası, təhsil alması, sosial və mənəvi inkişafı üçün şərait yaradılması əsas məqsədlərdən biridir.
Nigar Mənsimovanın həyat hekayəsi göstərir ki, xeyriyyəçilik yalnız maddi imkan məsələsi deyil. Bəzən xeyirxahlığın başlanğıcı bir insanın gördüyü ağrıya laqeyd qalmamasıdır. 1996-cı ildə küçədə gördüyü uşaqların taleyinə biganə qalmayan bir jurnalistin qərarı sonradan uzun illər fəaliyyət göstərən bir xeyriyyə təşkilatının yaranmasına səbəb olub. Bu gün həmin qərarın nəticəsi “Ümid Yeri” adı ilə yaşayır.
“Ümid Yeri”nin tarixçəsində Nigar Mənsimovanın adı yalnız təsisçi və rəhbər kimi deyil, uşaqların taleyinə məsuliyyətlə yanaşan bir insan kimi xatırlanır. Onun üçün bu fəaliyyət bir peşədən daha çox, həyat missiyasına çevrilib.
Cəmiyyətin inkişafı yalnız iqtisadi göstəricilərlə ölçülmür. Əsl inkişaf həm də uşaqların necə qorunması, onların hüquqlarına necə münasibət göstərilməsi və çətin vəziyyətdə olan insanlara cəmiyyətin necə sahib çıxması ilə müəyyən olunur. Bu mənada “Ümid Yeri”nin fəaliyyəti mühüm sosial dəyər daşıyır.
Nigar Mənsimovanın illər əvvəl başladığı yol bu gün də davam edir. O yolun adı ümiddir. Həmin ümid isə hər gün bir uşağın üzündəki təbəssümdə, təhlükəsiz bir yataqda, məktəbə gedən addımlarda və gələcəyə inamla baxan gözlərdə öz əksini tapır.
Çünki hər bir uşağın bir evə, bir ailə istiliyinə və ən əsası, özünü tək hiss etməməyə ehtiyacı var. “Ümid Yeri”nin əsas missiyası da məhz bu ehtiyaca cavab verməkdir.
Nigar Mənsimovanın gördüyü işin ən böyük mənası bəlkə də elə bir cümlədə ifadə oluna bilər: bir uşağın həyatına ümid gətirmək, əslində bir gələcəyi xilas etməkdir.
Şahmar Zərdabi
Baş redaktor
